ბენზინგასამართი რამდენიმე წუთის სავალზეა, დამტენი კი შორს. მიხვალ, დაკავებულია, და მანქანა ევაკუატორით მიგყავს. ## უჩე უკონუ და ჩინაზომ არინზე: ერთი კითხვა, „სად დავტენო?“ 2025 წლის ზაფხულში ლაგოსელმა ჩინაზომ არინზემ თავის ავტოპარკს ელექტრომობილები დაამატა. მისი კომპანია AutoGirl მანქანებს აქირავებს, ზოგს რამდენიმე დღით, ზოგს თვეებით, და მძღოლებს ტაქსის აპლიკაციებში სამუშაოდაც აძლევს. ბენზინიანი მანქანის დროს ერთი რამ არასდროს აწუხებდა: გასამართი სადგური ლაგოსში რამდენიმე წუთის სავალზეა. ელექტრომობილის დამტენი კი შორს-შორსაა. თვითონ ამბობს, რომ ზღვარი ძალიან თხელია: მიხვალ დამტენთან, ის დაკავებულია, ბატარეა კი დაცლილია, და მანქანა უკვე ევაკუატორით მიგყავს. ამიტომ მისთვის მთავარი კითხვა ასე ჟღერს: თავისუფალი იქნება თუ არა დამტენი იმ წუთს, როცა იქ მივალ? ჩინაზომი, ახლობლებისთვის ჩიჩი, AutoGirl-ს დაახლოებით რვა წელია აშენებს. დღეს კომპანიას 40 ათასზე მეტი კლიენტი ჰყავს და აქვს პლატფორმაც, სადაც მანქანის პატრონს შეუძლია თავისი ავტომობილი ქირით გასცეს და ფული გამოიმუშაოს. ამ ისტორიაში კი მთავარ როლს მისი ქმარი, უჩე უკონუ, თამაშობს, და ისიც სულ სხვა საქმიდან მოვიდა. 2015 წელს უჩე ლაგოსის მახლობლად, კოვენანტის უნივერსიტეტში, ბოლო კურსზე სწავლობდა. ერთ დღეს „სმოლ ჩოპსი“ მოუნდა. ასე ეძახიან ნიგერიაში პატარა შემწვარ საჭმელს: სპრინგროლს, სამოსას და მსგავსს. აღმოჩნდა, რომ იყიდით ვერსად. ვინც ამზადებდა, მხოლოდ დიდ შეკვეთას იღებდა, ქორწილისთვის ან წვეულებისთვის, და ისიც წინა დღით. ნაცნობებს ჰკითხა და ყველამ ერთი და იგივე უთხრა: წვეულების გარეშე საკუთარი თავისთვის ამის ყიდვა თითქმის შეუძლებელია. 2016 წელს ლაგოსში Smallchopsng გახსნა. ინვესტორი არ ჰყოლია. საწყისი კაპიტალი, თვითონ რომ ამბობს, მისი „ტვინი და დრო“ იყო. გამოთვალეს, რამდენი უნდა გაეყიდათ, რომ ფეხზე დამდგარიყვნენ, და ფეისბუქის რეკლამაზე 150 დოლარი დადეს. ეს დაახლოებით 400 ლარია. ფსონი გაამართლა: იმ თვის მიზანი შეასრულეს. თვითონ საჭმელს არ ამზადებდნენ. შეკვეთა ქალაქის სხვადასხვა უბანში უახლოეს მზარეულს გადაეცემოდა, შეფუთვა და მენიუ კი მათი იყო. 2018-დან 2020 წლამდე უჩემ საჭმელი თვითონაც მოამზადა, რომ გაეგო, როგორი უნდა იყოს ნამდვილი ხარისხი, და მერე მზარეულების შესაფასებელი საკუთარი სისტემა ააწყო. სიძნელეს ის „ნიგერიულ ფაქტორს“ ეძახის. ეს არის ის, რასაც პროგრამა ვერ მოაგვარებს: ეკონომიკის რყევა და პარტნიორები, რომლებიც ტექნოლოგიას არ ენდობიან. ერთხელ, საწვავის გაძვირების მერე, კურიერმა შეკვეთა თითქმის ერთი საათით დააგვიანა, რადგან ბენზინს ეძებდა. შვიდ წელიწადში კომპანიამ დაახლოებით ასი მილიონი ნაირა გაყიდა, ისევ ინვესტორის გარეშე, და საუკეთესო პერიოდში ერთდროულად თითქმის 20 ათასი კერძო მომხმარებელი ჰყავდა. მერე კი ნათელი გახდა მწარე რამ: კარამდე მიტანის მოგება ინვესტორის ფულის გარეშე ვერ გაძლებდა. უჩემ ეს მიმართულება შეამცირა და კომპანია სხვა გზაზე გადაიყვანა: ახლა საკვების მწარმოებელთან ერთად სასტუმროებსა და რესტორნებს გაყინულ სპრინგროლს და სამოსას აწვდიან. ამასობაში უჩემ ახალი ხელობა ისწავლა. კონსულტანტად და მემონტაჟედ მუშაობდა, ელექტრომობილის დამტენებს აყენებდა, მათ შორის მეუღლის კომპანიისთვისაც. დამტენი რამდენიმე ადგილას დადგა, მაგრამ პრობლემა ბოლომდე ვერ მოაგვარა. ამავე დროს ხედავდა, რომ ქვეყანაში ელექტრომობილი სულ უფრო მეტი შემოდიოდა. მისი დასკვნა ასეთი იყო: დამტენი ძალიან მალე დიდ თავისტკივილად იქცევა. ასე შეხვდა ერთმანეთს ორი ხედვა. ჩინაზომმა იცოდა, რა სჭირდება ავტოპარკს, რომელსაც მანქანა არ უნდა გაუჩერდეს. უჩემ იცოდა, როგორ დგება და როგორ მუშაობს დამტენი. ერთად დაიწყეს კომპანია LotGrids. საქმე წელიწადზე მეტი ხნის წინ დაიწყეს, კომპანია კი 2026 წლის აგვისტოში დაარეგისტრირეს. ეს მათი პირველი საერთო ბიზნესია და ადვილი არც ეს აღმოჩნდა. ორივე თავს მკაცრად სთხოვს და ორივეს დიდი ამბიცია აქვს. საქმიანი დავა ზოგჯერ პირად წყენაში გადადის. უჩე ასე ამბობს: „მე და ის პრობლემის წინააღმდეგ ვართ, ერთმანეთის წინააღმდეგ კი არა.“ გამოსავალი ორ ნაწილად დაიყო. სამუშაო გაინაწილეს: უჩეს ტექნიკა, პროგრამა და ყოველდღიური საქმე აბარია, ჩინაზომს გაყიდვა და პარტნიორები. ერთად კი არ სხედან: სხვადასხვა ადგილიდან მუშაობენ და საქმისგან განზრახ ისვენებენ, რომ ოჯახი და კომპანია ერთმანეთში არ აირიოს. თვითონ ამბობენ, რომ ამ წესს ჯერ კიდევ ხვეწენ. თვითონ LotGrids დამტენების რუკა კი არ არის. ის სამ მხარეს აკავშირებს: ვისაც დამტენი აქვს ან მის ყიდვას აპირებს, ვისაც ავტოსადგომი აქვს, და ავტოპარკებს, რომლებსაც დატენვა სჭირდებათ. მძღოლი იხდის ყოველ კილოვატ-საათში დაახლოებით 500 ნაირას, ესე იგი დაახლოებით ერთ ლარს. დენის ხარჯის და LotGrids-ის საკომისიოს, ყოველი გადახდის დაახლოებით 5 პროცენტის, გამოკლების მერე დანარჩენს ავტოსადგომის და დამტენის პატრონები ინაწილებენ. დამტენს ინვესტორი ყიდულობს, ამიტომ ცოლ-ქმარს ყველა დამტენის საკუთარი ფულით ყიდვა არ სჭირდება. ახლა სადაა ეს ყველაფერი? უჩემ ლაგოსში ოცდაათზე მეტი დამტენი საკუთარი ხელით დაამონტაჟა. მათმა ქსელმა ჯერჯერობით დაახლოებით ათი მილიონი ნაირა გაატარა, ესე იგი დაახლოებით 20 ათასი ლარი. პლატფორმაზე 50-ზე მეტი დამტენია, დაახლოებით ათი ავტოსადგომი უკვე ხელმოწერილია და ერთ ავტოპარკთან, რომელსაც ასობით მანქანა ჰყავს, შეთანხმებაც აქვთ. საიტზე ჯერ კიდევ წერია „მალე“ და ადრეული წვდომის ღილაკია. პრობლემა კი თავდაყირა დადგა: ახლა ინვესტორის დამტენი უფრო მეტი აქვთ, ვიდრე ადგილი, სადაც მათ დადგამენ. ქართველი მკითხველისთვისაც ნაცნობი ამბავია. ჩვენთანაც, ვინც ელექტრომობილი იყიდა, გრძელ გზაზე გასვლამდე ერთსა და იმავეს კითხულობს: სად დავტენო? 20 ათასი ლარი კი, შედარებისთვის, ინოვაციების სააგენტოს (GITA) ასი ათასლარიანი სტარტაპ-გრანტის მეხუთედია. უჩე ფიქრობს, რომ ელექტრომობილის ყიდვა უკვე თანდათან ხელსაყრელი ხდება და ხალხს ერთი რამ აჩერებს: დამტენი არ ჩანს. როცა ქუჩაში გამოჩნდება, ხალხიც გადაწყვეტს. „ტალღა მოდის“, ამბობს. ტალღას ჯერ ავტოპარკებით ხვდებიან, კერძო მძღოლებამდე მერე მივლენ. ლაგოსის მერე უკვე აბუჯასა და პორტ-ჰარკორტში იწყებენ, ხოლო ყოველ კვირას სამიდან ხუთამდე ახალი ავტოსადგომი ემატებათ. წყაროები 1. Techpoint Africa — https://techpoint.africa/feature/the-couple-building-ev-charging-startup/ 2. Techpoint Africa (2023, Smallchopsng) — https://techpoint.africa/insight/smallchopsng-100-million-selling-small-chops/ 3. LotGrids, კომპანიის საიტი — https://lotgrids.com
სხვა ამბავი გაქვს? ✍️ გახსენი ახალი თემა
დაძახება რეგისტრირებულ მომხმარებელს შეუძლია — პასუხს შენივე ბალანსიდან იხდი, ისე, როგორც ჩატში.
აქვე დაბრუნდები — დაწერილი ტექსტი ველში დაგხვდება.