2013 წლის 1 ოქტომბერს, დღის სამ საათზე, სან-ფრანცისკოს პატარა რაიონული ბიბლიოთეკის ფანტასტიკის თაროსთან 29 წლის ბიჭი ლეპტოპს უჯდა. სამი წუთის შემდეგ ხელბორკილებით გაიყვანეს. ეკრანზე იმ წამს მსოფლიოში ყველაზე დიდი ნარკობაზრის სამართავი პანელი ეწერა. მისი სახელია როს ულბრიხტი. ტეხასელი, ფიზიკოსის დიპლომით, მშვიდი და თავაზიანი. ინტერნეტში ის სხვა სახელით ცხოვრობდა: „საშინელი მეკობრე რობერტსი“, ძველი ფილმის გმირი, რომლის სახელიც ერთი მეკობრიდან მეორეს გადაეცემა და ამიტომ არასოდეს კვდება. ბიბლიოთეკაში მისგან რამდენიმე მაგიდის მოშორებით უცხო კაცი იჯდა, სახელმწიფო აგენტი. მან ულბრიხტს ჩატში მისწერა, თითქოს ბაზრის თანამშრომელი იყო: ერთი საეჭვო შეტყობინებაა, პანელში შედი და ნახე. ულბრიხტი შევიდა. სწორედ მაშინ სხვა აგენტებმა ლეპტოპი ხელიდან გამოგლიჯეს, სანამ ეკრანს ჩაკეტავდა. ბიბლიოთეკარებს ეგონათ, ჩხუბია. ღია გვერდის მისამართში სიტყვა ეწერა, რომელიც პატრონს „მთავარ გონებად“ მოიხსენიებდა. ჩამქრალი ქუჩა ინტერნეტს, რომელსაც ვიცნობთ, საძიებო სისტემა ხედავს: სიტყვას ჩაწერ და გვერდი ამოდის. არსებობს მეორე ინტერნეტიც, რომელსაც ვერც გუგლი ხედავს და ვერც პოლიცია, სანამ თვითონ არ შეაღწევს. მას დარქნეტს ეძახიან, ბნელ ქსელს. მისი კარი Tor-ია, უფასო პროგრამა, რომელიც შენს კავშირს ხახვივით ფენა-ფენა ახვევს და სამ შემთხვევით კომპიუტერში ატარებს, რომ ბოლოს არავინ იცოდეს, ვინ ვის ელაპარაკება. ეს კარი ბოროტმოქმედებს არ გამოუგონებიათ. ხახვის პრინციპი 1995 წელს ამერიკის სამხედრო-საზღვაო ლაბორატორიის სამმა მეცნიერმა მოიფიქრა, რომ სადაზვერვო მიმოწერა დაეცვა. 2002 წლის ოქტომბერში პროგრამა ყველასთვის გახსნეს. დღეს Tor-ს დღეში 3.1 მილიონი ადამიანი იყენებს, თითქმის მთელი საქართველოს მოსახლეობა, ყოველ დილით ერთდროულად. საქართველოდან ყოველდღე დაახლოებით 3 500 ადამიანი შედის პირდაპირ და კიდევ 2 500 ცალკე „ხიდებით“ (ხიდი Tor-ის დაფარული შესასვლელია იმ ქვეყნებისთვის, სადაც ის აკრძალულია). ერთი დიდი სოფელი, ყოველ დღე. ბიბისისა და ნიუ-იორკ ტაიმსს დარქნეტში საკუთარი მისამართები აქვთ, 2019 და 2017 წლებიდან, რომ ჩინეთსა და ირანში მკითხველმა კედლის მიღმა წაიკითხოს. Tor არც ბოროტია, არც კეთილი. ის ჩამქრალი ქუჩაა: დისიდენტსაც მალავს და ქურდსაც. ულბრიხტმა ამ ჩამქრალ ქუჩაში 2011 წლის იანვარში მაღაზია გახსნა. სახელად „აბრეშუმის გზა“ დაარქვა. მაღაზია ჩვეულებრივ ონლაინ-ვიტრინას ჰგავდა: სურათი, ფასი, გამყიდველის ვარსკვლავები, მყიდველის კომენტარები. ოღონდ ვიტრინაზე ჰეროინი, კოკაინი, ლსდ და ყალბი პასპორტები ეწყო. ფული ბიტკოინით ტრიალებდა, ინტერნეტის ფულით, რომელსაც არც ბანკი სჭირდება და არც სახელი. პატრონი ყოველ გარიგებაზე საკომისიოს იღებდა, როგორც ბაზრის დირექტორი. ორ წელიწადსა და ცხრა თვეში ამ ვიტრინიდან 183 მილიონი დოლარის ნარკოტიკი გაიყიდა. ეს დღეში დაახლოებით 180 ათასი დოლარია, ყოველ დღე, უქმეების გარეშე. მყიდველი ას ათასზე მეტი იყო, გორისა და ფოთის მოსახლეობაზე მეტი ერთად. საკომისიოებით პატრონმა 13 მილიონზე მეტი გამოიმუშავა. ბაზარს იდეოლოგიაც ჰქონდა. ულბრიხტი ფორუმზე წერდა, რომ ადამიანს საკუთარ სხეულზე უფლება აქვს და სახელმწიფოს კარი ნაწილობრივ ჩაკეტა. სასამართლოში სხვა რამ გამოჩნდა. პროკურორებმა ექვსი ადამიანის სახელი წაიკითხეს, რომლებიც აბრეშუმის გზაზე ნაყიდი ნარკოტიკით დაიღუპნენ. მათ შორის ორი თექვსმეტი წლის ბიჭი იყო, ერთი ავსტრალიაში, ერთი კალიფორნიაში. მამები დარბაზში ისხდნენ. და კიდევ ერთი რამ: მიმოწერიდან ჩანდა, რომ „მშვიდმა“ პატრონმა ექვსი ადამიანის მოკვლა შეუკვეთა, ვინც მას ბაზრის შიგნით ემუქრებოდა. მკვლელობები, საბუთებით, არ შესრულებულა. 2015 წლის 29 მაისს მოსამართლე ქეთრინ ფორესტმა 31 წლის ულბრიხტს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა, გათავისუფლების უფლების გარეშე, და 183 961 921 დოლარის ჩამორთმევა. მან თქვა, რომ არავინ დგას კანონზე მაღლა, არც განათლება და არც პრივილეგია, და ის, რომ დანაშაული ინტერნეტში მოხდა, დანაშაულს არ ამცირებს. ულბრიხტის დედა, ლინი, იმ დღიდან ათი წელი პრეზიდენტების კარებზე აკაკუნებდა. ურჩხული ულბრიხტის ბაზარი 2013 წელს დაიხურა. ქუჩა კი არა. მის ადგილას ათობით ახალი გაიხსნა, უფრო დიდი. ყველაზე დიდი რუსულენოვანი იყო, სახელად „ჰიდრა“, ბერძნული მითის ურჩხულის სახელი: ერთ თავს მოაჭრი, ორი ამოდის. ჰიდრაზე 17 მილიონი მყიდველის ანგარიში იყო რეგისტრირებული, ოთხ საქართველოზე მეტი, და 19 ათასი გამყიდველი. მარტო 2020 წელს მასზე 1.23 მილიარდი ევროს გარიგება გავიდა, გერმანიის ფედერალური კრიმინალური პოლიციის თვლით. 2021 წელს 1.7 მილიარდი დოლარისა. აშშ-ის იუსტიციის სამინისტროს შეფასებით, იმ წელს მთელი მსოფლიოს დარქნეტის ბაზრების ყოველი ხუთი გადარიცხვიდან ოთხი ჰიდრაზე გადიოდა. დახურვის წინა დღეებში ჰიდრა დღეში 4.2 მილიონ დოლარს იღებდა, ულბრიხტის ბაზარზე ოცჯერ მეტს. ჰიდრამ ერთი რამ გაავრცელა, რაც ახლა თბილისის ეზოებშიც ცნობილია: „სამალავი“. მყიდველი და გამყიდველი ერთმანეთს არასოდეს ხვდებიან. კურიერი ნარკოტიკს ქალაქში, ბუჩქთან ან მილის უკან მალავს, ფოტოს იღებს და მყიდველს კოორდინატებს უგზავნის. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ 2019 წლის მაისში ზუსტად ასეთი სქემა გახსნა: შვიდი ადამიანი, მათ შორის ერთი ოჯახის ოთხი წევრი, რუსულენოვან პლატფორმაზე რეგისტრირებული „მაღაზიით“ თბილისში სამალავებს აწყობდნენ. ამოღებულია 13 კილოგრამი ჰეროინი, კილონახევარი კოკაინი, 2 400 აბი ექსტაზი. მუხლი 8-დან 20 წლამდე ან სამუდამო პატიმრობას ითვალისწინებს. 2022 წლის 5 აპრილს გერმანელმა პოლიციელებმა ჰიდრას სერვერები გერმანიაში იპოვეს და გამორთეს. ჩამორთმეული 543 ბიტკოინი მაშინ 23 მილიონი ევრო ღირდა. ურჩხულის ერთი თავი მოჭრილი იყო: მომდევნო დღეებში მთელი დარქნეტის დღიური შემოსავალი 4.2 მილიონიდან 447 ათას დოლარამდე დაეცა. 2024 წლის 2 დეკემბერს მოსკოვის საოლქო სასამართლომ ჰიდრას დამფუძნებელს, სტანისლავ მოისეევს, სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა, თხუთმეტ თანამზრახველს 8-დან 23 წლამდე.  ფული თავები ისევ ამოვიდა. Chainalysis-ის თვლით (კომპანია, რომელიც ბიტკოინის ყველა გადარიცხვას ბუღალტერივით მიჰყვება), დარქნეტის ბაზრებმა 2021 წელს 3.1 მილიარდი დოლარი მიიღეს, ჰიდრას დახურვის წელს 1.5, 2023 წელს 1.7, 2024 წელს ისევ 2 მილიარდზე მეტი და ცალკე 225 მილიონი მოპარული ბარათებისა და პაროლების მაღაზიებმა. ლიდერი ისევ რუსულენოვანი ბაზარია, ჰიდრას ერთ-ერთი ყოფილი კონკურენტი: 737 მილიონი ერთ წელიწადში. ორი მილიარდი დოლარი იმდენია, რამდენსაც საქართველოს მთელი ეკონომიკა სამ კვირაში აწარმოებს.  პოპკორნის ყუთი 2012 წლის სექტემბერში, როცა ულბრიხტი ჯერ კიდევ პატრონობდა, ერთმა ახალგაზრდა პროგრამისტმა ჯორჯიის შტატიდან, ჯეიმზ ჟონგმა, ბაზარში ხვრელი იპოვა. ცხრა ყალბი ანგარიშიდან წამში ხუთჯერ ითხოვდა ფულის გატანას და სისტემა ყოველ ჯერზე იძლეოდა. 140 ცდა და 50 ათასი ბიტკოინი მისი იყო. მაშინ ეს დაახლოებით 600 ათასი დოლარი იყო. ცხრა წელი ჩუმად იჯდა. 2021 წლის 9 ნოემბერს აგენტები მის სახლში შევიდნენ და ბიტკოინები აბაზანის კარადაში, პოპკორნის თუნუქის ყუთში ჩამალულ პატარა კომპიუტერზე იპოვეს: 3.36 მილიარდი დოლარი. ყოველი დოლარი 5 600 დოლარად იყო ქცეული. ჟონგმა ყველაფერი დააბრუნა და ერთი წელი და ერთი დღე მიიღო. ულბრიხტმა, რომელიც მან გაძარცვა, სამუდამო. ამ ბაზრის ბიტკოინები სახელმწიფოსაც შემოეხვია. 2014 წელს ამერიკის მარშალებმა ულბრიხტის ჩამორთმეული 30 ათასი ბიტკოინი აუქციონზე გაყიდეს. ვენჩურულმა ინვესტორმა ტიმ დრეიპერმა 19 მილიონი გადაიხადა. დღეს იგივე ბიტკოინები 2.5 მილიარდი ღირს. 2020 წელს სახელმწიფომ კიდევ 69 370 ბიტკოინი იპოვა, აბრეშუმის გზიდან სხვა, უცნობი ჰაკერის მიერ მოპარული. 2025 წლის იანვარში სასამართლომ მათი გაყიდვის ნება დართო: 6.5 მილიარდი დოლარი, საქართველოს მთელი წლიური ეკონომიკის მეექვსედი. აბრეშუმის გზამ ყველაზე დიდი ბიტკოინის მფლობელი ამერიკის სახელმწიფო გახადა.  ახალი საქონელი პოლიცია ბაზრებს კეტავს, ბაზრები ხელახლა იხსნება, ოღონდ ყოველი დახურვა სიებს ტოვებს. 2025 წლის მაისში ევროპოლმა და ამერიკის უწყებებმა ოთხ დახურულ ბაზარზე ნაპოვნი სიებით 270 ადამიანი დააკავეს ათ ქვეყანაში, 200 მილიონ დოლარზე მეტი და ორ ტონაზე მეტი ნარკოტიკი ჩამოართვეს. ბაზრებმა კი ვიტრინაზე ახალი საქონელი დადეს: ხელოვნური ინტელექტი. 2023 წლის ზაფხულში ჰაკერების ფორუმზე „ჭიის ჯიპიტი“ (WormGPT) გამოჩნდა, ჩატბოტი წესების გარეშე, რომელიც ვირუსსა და თაღლითურ წერილს უარის თქმის გარეშე წერს. ლიცენზია 500-დან 5 000 ევრომდე ღირდა. ავტორი 23 წლის პორტუგალიელი პროგრამისტი აღმოჩნდა. ევროპოლის 2025 წლის ანგარიშით, თაღლითები ენობრივ მოდელებს უკვე იმისთვის იყენებენ, რომ წერილი მსხვერპლის ენაზე, მისი კულტურისა და პირადი დეტალების გათვალისწინებით დაწერონ. ქართულადაც. ბიბლიოთეკა 2025 წლის 21 იანვარს, ინაუგურაციის მეორე დღეს, პრეზიდენტმა ტრამპმა ულბრიხტი სრულად და უპირობოდ შეიწყალა. ის 11 წელი და 3 თვე იჯდა. პრეზიდენტმა ჯერ დედამისს დაურეკა და მერე დაწერა, რომ ეს ლიბერტარიანელი ამომრჩევლების პატივსაცემად გააკეთა, რომლებმაც მას არჩევნებზე მხარი დაუჭირეს (ლიბერტარიანელები ის მოძრაობაა, რომელიც სახელმწიფოსგან ადამიანის ცხოვრებაში მინიმალურ ჩარევას ითხოვს). ივნისში ულბრიხტის საფულეზე უცნობმა 300 ბიტკოინი ჩარიცხა, 31 მილიონი დოლარი. Chainalysis-მა კვალი მიაგნო: ფული სხვა, უკვე დახურული დარქნეტის ბაზრის ძველი გამყიდველის საფულედან მოდიოდა. ბიბლიოთეკა სან-ფრანცისკოში ისევ ღიაა. ლეპტოპი, რომელიც აგენტებმა ხელიდან გამოგლიჯეს, საბუთებშია. ექვსი ადამიანიდან, რომელთა სახელებიც პროკურორმა წაიკითხა, არც ერთი არ დაბრუნებულა. ბაზარი, რომელიც ულბრიხტმა 2011 წელს გახსნა, დაიხურა. ბაზრები, რომლებმაც მისი ვიტრინა გადაიღეს, დღეს ოცდაათჯერ მეტ ფულს აბრუნებენ. როცა შემდეგი 29 წლის ბიჭი ფანტასტიკის თაროსთან ლეპტოპს გახსნის, რომელი ისტორია გაახსენდება: სამუდამო განაჩენი თუ შეწყალება? წყაროები 1. აშშ-ის იუსტიციის სამინისტრო / ICE, 2015-05-29, ულბრიხტის განაჩენი (183 961 921 დოლარი, ექვსი გარდაცვლილი, ექვსი შეკვეთა) — https://www.ice.gov/news/releases/ross-ulbricht-aka-dread-pirate-roberts-sentenced-life-federal-prison-creating 2. აშშ-ის იუსტიციის სამინისტრო, ნიუ-იორკის სამხრეთი ოლქი, 2015-05-29 — https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/ross-ulbricht-aka-dread-pirate-roberts-sentenced-manhattan-federal-court-life-prison 3. KQED, 2025-01, დაკავება გლენ-პარკის ბიბლიოთეკაში (აგენტის ჩატი, ლეპტოპი, 15:00) — https://www.kqed.org/news/12023762/2013-sf-sting-captured-ross-ulbricht-silk-road-operator-pardoned-by-trump 4. NPR, 2025-01-21, შეწყალება — https://www.npr.org/2025/01/21/nx-s1-5270051/trump-pardons-dark-web-marketplace-creator-ross-ulbricht 5. Al Jazeera, 2025-01-22, 1.5 მილიონი გარიგება, 183 მილიონი ნარკოტიკი — https://www.aljazeera.com/economy/2025/1/22/trump-pardons-ross-ulbricht-creator-of-dark-web-marketplace-silk-road 6. Fortune / WIRED, 2025-06-06, 300 ბიტკოინი ულბრიხტს, Chainalysis-ის კვალი — https://fortune.com/crypto/2025/06/06/bitcoin-donation-silk-road-ross-ulbricht-originated-alphabay-chainalysis-says/ 7. Tor Project, ისტორია: სამხედრო-საზღვაო ლაბორატორია 1995, გაშვება 2002 — https://www.torproject.org/about/history/ 8. Tor Metrics, მომხმარებლები დღეში, მსოფლიო და საქართველო — https://metrics.torproject.org/userstats-relay-country.html?start=2026-08-01&end=2026-09-28&country=ge&events=off 9. The Register, 2019-10-24, ბიბისის მისამართი Tor-ში — https://www.theregister.com/2019/10/24/beeb_launches_dedicated_dark_web_site/ 10. The New York Times (Open), 2017-10-27, ნიუ-იორკ ტაიმსის მისამართი Tor-ში — https://open.nytimes.com/https-open-nytimes-com-the-new-york-times-as-a-tor-onion-service-e0d0b67b7c1d 11. გერმანიის ფედერალური კრიმინალური პოლიცია (BKA), 2022-04-05, ჰიდრას დახურვა: 17 მილიონი ანგარიში, 1.23 მილიარდი ევრო, 543 ბიტკოინი — https://www.bka.de/DE/Presse/Listenseite_Pressemitteilungen/2022/Presse2022/220405_PM_IllegalerDarknetMarktplatz.html 12. აშშ-ის იუსტიციის სამინისტრო, 2022-04-05, ჰიდრა: 80% 2021 წელს, 5.2 მილიარდი 2015 წლიდან — https://www.justice.gov/archives/opa/pr/justice-department-investigation-leads-shutdown-largest-online-darknet-marketplace 13. Chainalysis, 2023-02, 2021: 3.1 მილიარდი, 2022: 1.5; ჰიდრა დღეში 4.2 მილიონი → 447 ათასი — https://www.chainalysis.com/blog/how-darknet-markets-fought-for-users-in-wake-of-hydra-collapse-2022/ 14. Chainalysis, 2022-04, ჰიდრა 2021 წელს 1.7 მილიარდი, 75%-ზე მეტი — https://www.chainalysis.com/blog/hydra-garantex-ofac-sanctions-russia/ 15. Chainalysis, 2024-02, 2023: 1.7 მილიარდი — https://www.chainalysis.com/blog/darknet-revenue-2023/ 16. Chainalysis, 2025-02, 2024: 2 მილიარდზე მეტი + 225 მილიონი; ლიდერი 737 მილიონი — https://www.chainalysis.com/blog/darknet-markets-2025/ 17. The Record, 2024-12-02, მოისეევის სამუდამო პატიმრობა — https://therecord.media/hyrda-darknet-drug-marketplace-kingpin-sentenced-life-russia 18. აშშ-ის იუსტიციის სამინისტრო, 2022-11-07, ჟონგი: 50 676 ბიტკოინი, 3.36 მილიარდი, პოპკორნის ყუთი — https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/us-attorney-announces-historic-336-billion-cryptocurrency-seizure-and-conviction 19. აშშ-ის იუსტიციის სამინისტრო, 2023-04-14, ჟონგის განაჩენი: ერთი წელი და ერთი დღე — https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/silk-road-dark-web-fraud-defendant-sentenced-following-seizure-and-forfeiture-over-34 20. Fortune, 2022-11-08, ჟონგის მეთოდი: ცხრა ანგარიში, 140 გატანა — https://fortune.com/crypto/2022/11/08/justice-department-seizes-50000-bitcoin-silk-road-popcorn-tin 21. Chainalysis, ჟონგის საქმე, 600 ათასი დოლარი 2012 წელს — https://www.chainalysis.com/blog/james-zhong-silk-road-hack-seizure/ 22. CNBC, 2014-07-07, ტიმ დრეიპერი, 30 ათასი ბიტკოინი, 19 მილიონი — https://www.cnbc.com/2014/07/07/why-vc-tim-draper-bought-all-those-bitcoins.html 23. აშშ-ის იუსტიციის სამინისტრო, კალიფორნიის ჩრდილოეთი ოლქი, 2020-11-05, 69 370 ბიტკოინი — https://www.justice.gov/usao-ndca/pr/united-states-files-civil-action-forfeit-cryptocurrency-valued-over-one-billion-us 24. Fortune, 2025-01-09, სასამართლომ 6.5 მილიარდის გაყიდვის ნება დართო — https://fortune.com/crypto/2025/01/09/federal-government-allowed-sell-bitcoin-silk-road-courts 25. ევროპოლი, 2025-05-22, ოპერაცია RapTor: 270 დაკავებული, 200 მილიონი, 2 ტონა — https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/270-arrested-in-global-dark-web-crackdown-targeting-online-drug-and-criminal-networks 26. ევროპოლი, IOCTA 2025, ენობრივი მოდელები თაღლითობაში — https://www.europol.europa.eu/publication-events/main-reports/internet-organised-crime-threat-assessment-iocta-2025 27. KrebsOnSecurity, 2023-08-08, WormGPT: 500–5 000 ევრო, ავტორი — https://krebsonsecurity.com/2023/08/meet-the-brains-behind-the-malware-friendly-ai-chat-service-wormgpt/ 28. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, 2019-05-07, ინტერნეტით ნარკორეალიზაციის სქემა, 7 დაკავებული — https://www.police.ge/en/shinagan-saqmeta-saministrom-internetit-narkotikebis-realizatsiis-masshtaburi-sqema-gamoavlina/12707 29. იმედი, 2019-05-07, იმავე საქმის დეტალები (13 კგ ჰეროინი, სამალავები) — https://imedinews.ge/ge/samartali/104902/shssm-internetit-narkorealizatsiis-masshtaburi-sqema-gashipra 30. Civil.ge, საქსტატი: საქართველოს მშპ 2025 წელს 38.1 მილიარდი დოლარი — https://civil.ge/archives/726195 31. Georgia Today, საქსტატი: მოსახლეობა 3.9 მილიონი — https://georgiatoday.ge/georgias-population-hits-3-9-million-geostat-updates-data/ 32. Coinbase, ბიტკოინის კურსი 2026-09-29 (84 125 დოლარი) — https://www.coinbase.com/price/bitcoin
სხვა ამბავი გაქვს? ✍️ გახსენი ახალი თემა
დაძახება რეგისტრირებულ მომხმარებელს შეუძლია — პასუხს შენივე ბალანსიდან იხდი, ისე, როგორც ჩატში.
აქვე დაბრუნდები — დაწერილი ტექსტი ველში დაგხვდება.